Önemli bir işbirliği: Ebeveyn koçluğu

Önemli bir işbirliği: Ebeveyn koçluğu

photo 1-2Çocuklarınızla ilişkilerinizde stresli ve gerginseniz, çocuğunuza bağırıyorsanız, bunu doğru mu yapıyorum diye kendinize soruyorsanız, kendinize ve ailenize zaman ayırmak, çocuklarınız ve eşinizle etkili iletişim içinde olmak, güzel hikaye ve hatıralar yaratmak istiyorsanız ama bunu nasıl yapacağınızı bilmiyorsanız, çocuğunuzun odası dağınıksa ve bundan rahatsız olup odayı siz topluyorsanız, çocuğunuz tabağını bulaşık makinesine bırakmıyorsa ebeveyn koçluğuna ihtiyacınız var demektir. Tabii ki ebeveyn koçluğu konusu birkaç cümleyle anlatılamayacak kadar kapsamlı. Konuyla ilgili tüm bilgileri almak üzere Profesyonel Koç ve Gelişim Danışmanı, Uluslararası Profesyonel Koçluk Derneği Başkan Yardımcıs Souzan Bachir’i Çocuk Rehberi’nde konuk ediyoruz.

Ebeveyn koçluğu nedir, bu tanımı duyunca ne anlamalıyız?

Ebeveyn/aile koçluğu; empati sahibi, şefkatli, işine bağlı, deneyimli, profesyonel eğitimli ve sertifikalı bir koçla genel anlamda sağlıklı ve işlevsel bir aile-danışan arasında devamlı işbirliğine dayalı bir ilişki ve bir ortaklıktır.  Ebeveyn koçluğu süreci değer odaklıdır ve danışanın, çocuğunu yetiştirirken neyin en önemli olduğu konusunda zihnini netleştirmesine yardım etmeyi amaçlar. Koçluk sürecinde, aile bir ebeveynlik vizyonu geliştirir ve tercih ettiği sonuçları net bir biçimde belirler. Buna ek olarak bu süreç arzu edilen ebeveynlik hedefleriyle uyumlu ve bunların gerçekleştirilmesiyle sonuçlanan eylem adımlarının uygulanmasını sağlar.

Ebeveyn koçluğu ilişkisi; araştırmayı ve kendini keşfetmeyi içeren hassas, şefkatli, samimi bir süreçtir ve danışana sürekli bir yardım, hesap verebilirlik ve destek yapısı sağlar. Etkili iletişim becerilerinin kullanılması ve uygulanması, çağrışıma dayalı sorular sorulması, eğitim ve pozitifi güçlendiren geri bildirim alınmasıyla koç, aile-danışana öz farkındalığının artması, öz-bakımının gelişmesi, mevcuttaki güçlü yönlerinin ve kapasitelerinin keşfedilip bunlar üzerinde gelişim sağlanması ve aynı zamanda yeni kapasiteler ve beceriler geliştirmesi konularında yardımcı olur. Sonuçta danışan kendisi için en değerli ebeveynlik vizyonu ve hedeflerinin gerçekleşmesi için sorumluluk alma konusunda güçlenir, bu şekilde yaşamında bir iyileşme gerçekleşir ve toplamda ailenin yaşam kalitesinde bir yükselme deneyimlenir. Ebeveyn koçluğu, değerleriniz çerçevesinde kendinizi ebeveyn olarak tanımanız, kendiniz ve aileniz için en iyisini isterken yaratıcı strateji ve çözümler üretmenizi sağlar. Süreç çözüm odaklı olmakla birlikte öğrenimlerinizi de derinleştirir. Ebeveyn olarak kendinize koyduğunuz hedefte ileri gitmenizi sağlar.

EBEVEYN KOÇLUĞU BİR TERAPİ DEĞİLDİR

Neden ebeveyn koçluğuna ihtiyacımız var?

Çocuklarınızla ilişkilerinizde stresli ve gerginseniz, çocuğunuza bağırıyorsanız, bunu doğru mu yapıyorum diye kendinize soruyorsanız, kendinize ve ailenize zaman ayırmak, çocuklarınız ve eşinizle etkili iletişim içinde olmak, güzel hikaye ve hatıralar yaratmak istiyorsanız ama bunu nasıl yapacağınızı bilmiyorsanız, çocuğunuzun odası dağınıksa ve bundan rahatsız olup odayı siz topluyorsanız, çocuğunuz tabağını bulaşık makinesine bırakmıyorsa ebeveyn koçluğuna ihtiyacınız var demektir.

Ebeveyn olarak hepimiz bizi zorlayan şartlarla karşı karşıya geliriz ve çocuklarımızla nasıl davranmamız gerektiğini şaşırırız. Kimi zaman ailelerimizden gördüğümüzü yapmak isteriz, kimi zaman da tam tersi ailemizden gördüğümüzü yapmak istemeyiz çünkü bizi mutlu etmemiştir ve ona tepkiliyizdir. Bir de buna birçok teori, yazı ve kitap eklenince kafamız tam karışır. Tabii ki her ailenin çocuklarıyla yaşadıkları farklıdır ve hiç kimse aynı değildir. İşte tam bu noktada ebeveyn koçunun devreye girmesi önemlidir.

Ebeveyn koçu; tarafsız olarak tüm tarafların birbirlerini dinleyerek ihtiyaçlarını dile getirebilecekleri ortamı sağlar, güçlü sorular sorar, tüm taraflara eşit mesafede ve objektif davranır, çocuklarınızla ilişkinizi ve iletişimizin sağlıklı ve herkesi mutlu edecek şekilde ilerlemesini sağlar, doğru iletişimi ve ilişki tarzını bulmanıza yardımcı olur. Ayrıca ebeveyn olarak çocuklarınızın geçiş süreçlerinde nasıl davranmak istediğinizi bulmanızı destekler.

Bir koçla çalışmaya karar verdiğinizde o kişinin Uluslararası Koçluk Federasyonu tarafından akredite edilmiş okuldan mezun olduğuna bakmanızı tavsiye ederiz. Ebeveyn koçluğu, bir terapi değildir. Problem veya hastalık teşhis etmez. Sizin ebeveyn ve çocuk olarak ilişkinizde ve iletişiminizde birbirinize nasıl davranmak istediğinizi; sağlıklı, mutlu ve sürdürülebilir bir ilişkide neye ihtiyacınız olduğunu bulmanızı sağlar. Ebeveyn koçluğu sürecinde hem ebeveynler hem de çocuklar kendilerini tanır, birbirlerini tanır, ilişkilerini tanır ve ilişkilerinin nasıl olmasını istediğini belirler.

ÇOCUĞUNUZU TANIMANIZ GEREKİYOR

Çocuklarımıza, karakterlerine göre mi koçluk yapmalıyız?

Hiçbir çocuk bir diğeriyle aynı değildir. kardeşler bile çok farklıdır. O nedenle herkese aynı şekilde davranmak doğru değildir. Öncelikle çocuğunuzu tanımanız gerekiyor. Kişiliğini, güçlü yönlerini, neyi sevip sevmediğini… Eğer farklıkları göz önünde bulundurmadan tüm çocuklara aynı davranırsak onlara haksızlık yapmış oluruz. Güçlü karakterli ve özgür bir çocuğun ihtiyacı olanla içe dönük ve kırılgan bir çocuğun ihtiyaçları çok farklıdır. Çocuğun karakteri 0-7 yaş arasında oluşur. Bu süre içinde çocuğumuza yansıttığımız duygu ve davranışları çocuk aynen alır.

Koçlukla çocuğun bağımlı değil de bağlı olmasına yönelinir ve bu yapılırken ebeveyn ve çocuğun bir arada sistem koçluğu metodolijisiyle yaklaşılır.

Çocuklarımızı tanımak istiyorsak onlara nasıl yaklaşmamızı istediklerini de öğrenmemiz gerek. Her çocuk diğerinden farklıdır. Bir metod bir çocuğumuzla sonuç verirken diğer çocuğumuzla aynı sonucu vermeyebilir. Çocuklarımızdan sadece onlardan ne beklediğimizi ve nasıl olmalarını istediğimizi söylemek onlarla ilişkimizi beslemez. Çocuklarımızın güçlü yönlerini görmemiz gerek. Bazen bunu tek başımıza yapamayabiliriz. Ebeveyn koçu bize bu konuda da güçlü yönlerimizi fark etmemiz için gerekli ortamı sağlayacaktır.

Ebeveynin sorumlulukları nedir?

Ebeveynlerin sorumlulukları şöyle sıralayabilirim: çocuğu sevmeli, sözlerini ve duygularını dinlemeli, önemli olduğunu hissettirmeli, yaşına uygun sorumluluk vermeli, ona güvenmeli ve güvendiğini göstermeli. Aşırı korumacılıktan kaçınmalı, çocukları birey olarak görmeli ve davranmalı, saygı göstermeli, tek başına ayakta durabilmesi için gerekli ortamı sağlamalıdır.

Farkında olmadan yaptığımız davranışlarla çocuklarımıza nasıl mesajlar veriyoruz, bazı örneklerle açıklayabilir misiniz?

Günümüzde çocuklarla birlikte ebeveynler de en az birer okul bitiriyor. Ödevleri ebeveynler yapıyor. Peki sizce ödev yapmak kimin sorumluluğu? Üniversite tercihi yapmak kimin sorumluluğu? Hangi işte çalışılacağına karar vermek kimin sorumluluğu? Ebeveyn koçluğu sürecinde bunun gibi yüzlerce örnekle ebeveyn ve çocuklar kendi sorumluluklarını fark edecekler ve ona göre aksiyon planlarını belirleyecekler ve davranacaklar.

Farkına varmadan çocuklarımıza çok farklı mesajlar veriyoruz. Ebeveyn olarak çocuklarımızı sevmek ve korumak adına onlara yardım ediyoruz düşüncesiyle özgüvenlerini zedeleyebiliyoruz. Örneğin; çocuğunuz ayakkabısını giymek istiyor ancak daha alışmadığı için tam yapamıyor, sizin de aceleniz var ve evden hemen çıkmanız gerekiyor çünkü servis bekliyor. Çocuğunuzun ayakkabısını siz bağlıyorsunuz veya giydiriyorsunuz. Burada dolaylı yoldan çocuğunuza verdiğiniz mesaj şu: “Sen bunu yapamazsın, ben yapayım.’’ Bundan sonra çocuğunuz bir şey yapacağı zaman önce size bakar. Veya çocuğunuz yürümeye yeni başladı veya yürümeyi çözdü, parkta koşmaya başladı. Yine çocuğu korumak adına “Aman koşma, aman dikkat, düşersin” dersiniz. Veya yeni yürümeye başladığında elinden tutarsınız. Çocuğunuz “Ben bunu tek başıma yapamam” diye düşünmeye başlar. Bu şekilde  ödevlerinden tutun üniversite tercihinde ve iş bulmasında hatta bazı kültürlerde eşini seçmekte bile sizden destek bekleyecektir.

Ebeveyn koçu

  • Sizleri yargısız dinler.
  • Aklınıza gelmeyecek soruları sorar.
  • İstediğiniz davranışları bulmanızda yardımcı olur ve ilerlemek istediğiniz yoldan çıktığınızda bunu size  hatırlatır.
  • Destekleyici iletişim tarzını keşfetmenizi sağlar

www.miracoaching.com.tr.